Οι ουρογεννητικές λοιμώξεις αναφέρονται στις λοιμώξεις του ουροποιητικού και γεννητικού συστήματος και αφορούν τόσο τη γυναίκα όσο και τον άνδρα. Προκαλούνται συνήθως από διάφορα βακτήρια, ιούς, μύκητες ή παράσιτα. Στους συχνότερους τύπους λοιμώξεων συμπεριλαμβάνονται οι παρακάτω:

• Ουρολοιμώξεις. Προκαλούνται συχνότερα από το βακτήριο Escherichia coli (E. coli). Μπορεί να παρουσιαστούν σε διάφορα μέρη του ουροποιητικού συστήματος π.χ την ουρήθρα, την ουροδόχο κύστη, τους ουρητήρες ή τους νεφρούς. Παρουσιάζονται συχνότερα στις γυναίκες και μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως συχνουρία, πόνο ή αίσθημα καύσου κατά την ούρηση, θολά ή δύσοσμα ούρα και πόνο χαμηλά στην κοιλιά.
• Σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις
  • Χλαμύδια: Προκαλείται κυρίως από το βακτήριο Chlamydia Trachomatis. Εφόσον δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και υπογονιμότητα.
  • Γονόρροια (ή βλεννόρροια): Προκαλείται από το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν παρουσιάζει συμπτώματα, γεγονός που μπορεί να συντελέσει στην καθυστερημένη διάγνωση και αντιμετώπιση.

  • Σύφιλη: Οφείλεται στο βακτήριο Treponema pallidum ή ωχρά σπειροχαίτη. Η λοίμωξη χαρακτηρίζεται από διάφορα στάδια ανάπτυξης και μπορεί προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές σε περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως. 

  • Έρπης γεννητικών οργάνων: Συχνή λοίμωξη που συνοδεύεται κυρίως από συμπτώματα όπως κνησμός, πόνος και φυσαλίδες ή έλκη στα γεννητικά όργανα. Μπορεί να προσβάλει τόσο την ουρογεννητική περιοχή και τον πρωκτό όσο και τη στοματική κοιλότητα.

  • Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV): Πρόκειται για μεγάλη ομάδα ιών με υψηλή συχνότητα εμφάνισης στον γενικό πληθυσμό. Συγκεκριμένοι τύποι του ιού συνδέονται με την εμφάνιση κονδυλωμάτων ενώ άλλοι μπορεί να προσβάλλουν τον
    τράχηλο της μήτρας με αποτέλεσμα την αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου στο απώτερο μέλλον.

• Μυκητιασική κολπίτιδα. Αποτελεί ίσως τη συχνότερη κολπίτιδα στις γυναίκες και προκαλείται συνήθως από μύκητες του γένους Candida. Κύρια συμπτώματα αποτελούν ο κνησμός, η ερυθρότητα της περιοχής και οι έντονες, λευκωπές, άοσμες κολπικές εκκρίσεις.
• Βακτηριακή κολπίτιδα – τραχηλιτίδα. Αποτελούν συχνές καταστάσεις που προκαλούνται από μικρόβια όπως η Gardnerella vaginalis (αιμόφιλος του κόλπου), το ουρεόπλασμα, το μυκόπλασμα κ.ά. Μπορεί να είναι πλήρως ασυμπτωματικές ή να συνοδεύονται από συμπτώματα όπως έντονες και δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις.

Η διάγνωση των λοιμώξεων τις περισσότερες φορές πραγματοποιείται με λήψη δείγματος ούρων/κολπικού υγρού και αποστολή του στο μικροβιολογικό εργαστήριο προς καλλιέργεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πιο ειδικές εξετάσεις προς περαιτέρω επιβεβαίωση της διάγνωσης. Ο ιός HPV διαγιγνώσκεται με το τεστ Παπανικολάου, κατά το οποίο γίνεται λήψη κυττάρων από τον τράχηλο και αποστολή τους προς κυτταρολογική εξέταση.

Αν και οι ουρογεννητικές λοιμώξεις μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δημιουργήσουν ανησυχία και άγχος, τις περισσότερες φορές δε δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Κύρια θεραπευτική επιλογή αποτελεί η αναλόγως του υπεύθυνου μικροβίου αντιβιοτική αγωγή από το στόμα ή η τοποθέτηση κολπικών υπόθετων για μερικές ημέρες. Κλειδί της επιτυχούς θεραπείας αποτελούν η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αγωγή.

Αξίζει να σημειωθεί πως σε κάθε περίπτωση η πρόληψη των λοιμώξεων είναι μείζονος σημασίας. Η σωστή και συνεχής χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή, η καλή υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής, η επαρκής ενυδάτωση και η έγκαιρη επίσκεψη στο γυναικολόγο σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα λοίμωξης ή μετέπειτα επιπλοκών. Επιπλέον, η τακτική εξέταση με τεστ Παπανικολάου σχεδόν εξαλείφει την πιθανότητα καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στο μέλλον.