Η εμμηνόπαυση αποτελεί το χρονικό σημείο κατά τη φυσιολογική βιολογική πορεία της γυναίκας το οποίο σηματοδοτεί το πέρας της αναπαραγωγικής περιόδου. Τυπικά εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών, με μέσο όρο περίπου το 51ο έτος ζωής. Προκειμένου να τεθεί η διάγνωση της εμμηνόπαυσης θα πρέπει να μην εμφανιστεί περίοδος για τουλάχιστον 12 μήνες. Η μεταβατική περίοδος μεταξύ της αναπαραγωγικής φάσης και εμμηνόπαυσης ονομάζεται περιεμμηνόπαυση ή κλιμακτήριος, κατά την οποία μπορεί να εμφανιστούν διάφορα συμπτώματα, κυρίως λόγω χαρακτηριστικών ορμονικών διακυμάνσεων.

Κύρια χαρακτηριστικά της εμμηνόπαυσης αποτελούν τα παρακάτω:

• Ορμονολογικές αλλαγές. Παρατηρείται σημαντική μείωση των επιπέδων των ορμονών του θήλεος όπως τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, λόγω της παύσης της λειτουργίας των ωοθηκών. Στο γεγονός αυτό μπορεί να οφείλεται η εμφάνιση διαφόρων σημείων και συμπτωμάτων. Κατά την περιεμμηνόπαυση και πρώιμη εμμηνόπαυση μπορεί παρουσιαστούν εξάψεις, νυκτερινές εφιδρώσεις,  αλλαγές στη διάθεση, ευερεθιστότητα, εύκολη κόπωση, διαταραχές ύπνου, ξηρότητα κόλπου, μειωμένη σεξουαλική επιθυμία κ.ά. Να σημειωθεί ότι η σοβαρότητα και διάρκεια των συμπτωμάτων διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.
• Επιπτώσεις στα οστά. Η μείωση στα επίπεδα των οιστρογόνων σχετίζεται με μείωση της πυκνότητας των οστών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Η σωστή διατροφή και άσκηση και σε ορισμένες περιπτώσεις η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή αποτελούν αποτελεσματικές μεθόδους διατήρησης της καλής υγείας των οστών.
• Καρδιαγγειακό σύστημα. Η πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων αυξάνεται κατά τη μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο. Ο υγιεινός τρόπος ζωής που συνδυάζει ισορροπημένη διατροφή και συχνή άσκηση είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τη διατήρηση ενός υγιούς κυκλοφορικού συστήματος.
• Ψυχολογικές επιπτώσεις όπως συχνές αλλαγές διάθεσης, πτώση γνωστικών λειτουργιών, αδυναμία συγκέντρωσης και διατήρησης μνήμης.

Η αντιμετώπιση αφορά μεθόδους που αποσκοπούν κυρίως στην ανακούφιση της συμπτωματολογίας και στην πρόληψη δυνητικά σοβαρότερων παθήσεων στο μέλλον. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (ΘΟΥ), ενώ είναι πολύ σημαντική η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής σε συνδυασμό με την προσπάθεια ελάττωσης των επιπέδων στρες.

Η εμπειρία της εμμηνόπαυσης διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα καθώς μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά συμπτώματα άλλοτε άλλου βαθμού σοβαρότητας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι γυναίκες να συζητούν τα όποια συμπτώματα και τις ανησυχίες τους με τον γυναικολόγο τους, ο οποίος οφείλει να υποστηρίζει αλλά και να διαμορφώνει ένα εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης. Ο τακτικός έλεγχος προκειμένου να γίνεται παρακολούθηση της οστικής πυκνότητας, του καρδιαγγειακού συστήματος κ.ά είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την πρόληψη και διατήρηση μία καλής ποιότητας ζωής στο σύνολό της.