Η απόφαση ενός ζευγαριού να επισκεφθεί έναν ειδικό υποβοηθούμενης αναπαραγωγής δεν είναι πάντοτε εύκολη και ενδέχεται πολλές φορές να συνοδεύεται από αισθήματα άγχους και ανασφάλειας. Αυτό είναι λογικό και
αναμενόμενο, καθώς το ζευγάρι μπορεί να μην είναι βέβαιο για την ορθότητα της απόφασής του ή να ανησυχεί για τα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από μία τέτοια διαδικασία.

Ωστόσο, η συμβουλευτική δεν αποτελεί παρά μία απλή συζήτηση που ως πρωταρχικό στόχο έχει τη λεπτομερή απάντηση στα ερωτήματα του ζευγαριού με βάση μία ολιστική προσέγγιση που λαμβάνει υπόψιν τις ιδιαίτερες ανάγκες, τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες που είναι μοναδικές για κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Η συζήτηση συμπεριλαμβάνει τη λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις αρκεί ώστε να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα και να διαμορφωθεί ένα εξατομικευμένο πλάνο διαχείρισης.

Καθήκον του ιατρού είναι να αφουγκράζεται τις ιδιαίτερες επιθυμίες των συντρόφων, να τεκμηριώνει τις σκέψεις του με απλά λόγια και να απλοποιεί τη διαδικασία της διερεύνησης. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η επίσκεψη σε καμία περίπτωση δε συνεπάγεται απαραίτητα θεραπεία με μεθόδους εξωσωματικής γονιμοποίησης, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου με απλές συμβουλές και σωστή καθοδήγηση μπορεί να επιτευχθεί εγκυμοσύνη με φυσική σύλληψη.

Προκειμένου να διαμορφωθεί μία πληρέστερη εικόνα είναι ιδιαίτερα σημαντικό η λήψη ιστορικού να συνδυάζεται ταυτόχρονα με μία σειρά απλών εξετάσεων,
σημαντικότερες από τις οποίες είναι οι εξής:

•  Πλήρης ορμονολογικός έλεγχος της γυναίκας, αλλά και του άνδρα εφόσον ενδείκνυται από το ιστορικό.
• Λεπτομερές διακολπικό υπερηχογράφημα στο οποίο θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται τόσο η τρισδιάστατη απεικόνιση της κοιλότητας της μήτρας (προκειμένου να διερευνηθούν τυχόν συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας που συνδέονται με υπογονιμότητα) όσο και η επιμελής καταμέτρηση του συνόλου των ωοθυλακίων σε κάθε ωοθήκη ξεχωριστά ώστε να γίνει αξιολόγηση της ωοθηκικής εφεδρείας.
• Έλεγχος της βατότητας των σαλπίγγων. Μπορεί να γίνει είτε με την κλασική υστεροσαλπιγγογραφία είτε με την υπερηχογραφική υδροϋστεροσαλπιγγογραφία (HyCoSy), μία νεότερη και ασφαλή μέθοδο η οποία δεν περιλαμβάνει τη χρήση ακτίνων Χ και μπορεί να πραγματοποιηθεί στο γυναικολογικό ιατρείο σε συνδυασμό με το διακολπικό υπερηχογράφημα.
• Σπερμοδιάγραμμα. Σε περίπτωση μη ικανοποιητικού αποτελέσματος μπορεί να γίνει επανάληψη της εξέτασης έπειτα από σύντομο χρονικό διάστημα ή περαιτέρω διερεύνηση εφόσον ενδείκνυται.

Η ολοκλήρωση των παραπάνω εξετάσεων οδηγεί σε διάγνωση στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ενώ όταν δεν ανευρίσκεται σαφής αιτιολογικός παράγοντας (γεγονός που αφορά ποσοστό περίπου 15-30%) κάνουμε λόγο για “ανεξήγητη” υπογονιμότητα. Ακόμη όμως και σε αυτή την περίπτωση μπορούν αναλόγως να συζητηθούν επιλογές και μέθοδοι προς επίτευξη κύησης ή να διενεργηθούν περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, το πλάνο διαχείρισης να εξατομικεύεται με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του ζευγαριού και να γίνεται λεπτομερής συζήτηση των
θεραπευτικών επιλογών. Ενώ τα σκευάσματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε γενικές γραμμές είναι ασφαλή και αποτελεσματικά, είναι εύλογο να δημιουργηθούν ανησυχίες σχετικά με πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες ή αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ζευγαριού. Η σωστή και τεκμηριωμένη ενημέρωση σε συνδυασμό με την ορθή λήψη ιατρικού ιστορικού αποτελούν το κλειδί για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος.